వాపు-లక్షణాలు, కారణాలు మరియు చికిత్స

Health Insurance Plans Starts at Rs.44/day*

వాపు అంటే ఏమిటి?

వాపు అనేది ఏదైనా శరీర భాగం యొక్క అసాధారణ విస్తరణగా నిర్వచించబడింది. ద్రవ నిలుపుదల, గాయం లేదా వాపు ఫలితంగా శరీరంలోని ఒక ప్రాంతం విస్తరించినప్పుడు వాపు ఏర్పడుతుంది. వాపు లేదా ద్రవం పెరగడం అనేది వాపుకు అత్యంత సాధారణ కారణం.

చాలా సందర్భాలలో  జాయింట్లకు వెలుపల వాపు ఏర్పడుతుంది. ఎడెమా అనేది వాపుకు వైద్య పదం. ఎఫ్ఫ్యూజన్ అనేది చీలమండ లేదా మోకాలి వంటి కీళ్లల్లో వాపుకు వైద్య పదం.

మీ అవయవాలు, చర్మం లేదా ఇతర శరీర భాగాలు విస్తరించినప్పుడు వాపు ఏర్పడుతుంది. అంతర్గత అవయవాలు, అలాగే మీ చర్మం మరియు బాహ్య కండరాలు వాపు ద్వారా హాని కలిగించవచ్చు. సాధారణంగా, వాపును అంతర్గత వాపు మరియు బాహ్య వాపుగా వర్గీకరిస్తారు.

అంతర్గత వాపు అనేది ఔషధ దుష్ప్రభావం లేదా విపత్తు గాయం యొక్క ఫలితం. కీటకాల కాటు, అంటువ్యాధులు లేదా గాయాలు తర్వాత బాహ్య వాపు సాధారణంగా ఏర్పడుతుంది.

వాపు యొక్క లక్షణాలు

కొన్నిసార్లు, కొద్దిగా వాపు ఇతర లక్షణాలకు కారణం కాకపోవచ్చు. వాపు ఎల్లప్పుడూ సమస్యకు సంకేతం కాదు.

వాపు బాహ్యంగా లేదా అంతర్గతంగా చూడవచ్చు. వాపును నిర్ధారించడంలో స్కానింగ్ చాలా సహాయపడుతుంది. ఇది బాహ్య వాపు కంటే గుర్తించలేని వాటిని నిర్ధారించడంలో స్కానింగ్ కీలకంగా వ్యవహరిస్తుంది.

వాపు గాయం, కాటు లేదా అనారోగ్యం వల్ల సంభవించినట్లయితే, మీరు అనేక రకాల లక్షణాలను అనుభవించవచ్చు. అవి ఏంటంటే?

  • దురద
  • వాంతులు కావడం
  • వాపు ప్రాంతంలో నొప్పి
  • వికారం
  • తలతిరగడం
  • జ్వరం
  • నిద్రలేమి
  • అలసట
  • నొప్పి

వాపు రకాలు

గాయం కారణంగా వాపు

గాయపడిన ప్రదేశంలోకి ద్రవం మరియు తెల్ల రక్తకణాల రవాణా పెరగడం వల్ల వాపు వస్తుంది. గాయపడిన ప్రదేశంలో రసాయనాలు విడుదల చేయబడతాయి. మరియు నరాలు కుదించబడతాయి. ఇది వ్యక్తికి నొప్పిని కలిగిస్తుంది.

మీరు గాయపడినప్పుడల్లా, మంట ఒక గంటలోపు ప్రారంభం అవుతుంది. మరియు 1-3 రోజులలో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకుంటుంది. మరియు కనీసం కొన్ని వారాల పాటు ఉండవచ్చు. ఈ సమయంలో మీరు మీ గాయాల చుట్టూ వాపు మరియు వేడిని గమనించవచ్చు. ఇది పూర్తిగా సాధారణమైనది మరియు మీ శరీరం యొక్క సహజ కణజాల వైద్య ప్రక్రియలో భాగం అవుతుంది.

అంతర్గత వాపు

శరీరం లోపల ఏర్పడే వాపును అంతర్గత వాపు అంటారు. గుండె, కాలేయం మరియు మూత్రపిండాల లోపాలు వాపుకు దారితీయవచ్చు.

అంతర్గత వాపు యొక్క లక్షణాలు వీటిని కలిగి ఉండవచ్చు

  • రాత్రిపూట క్రమంగా తీవ్రమయ్యే దగ్గు
  • తేలికగా అలసిపోవడం
  • బరువు పెరగడం
  • శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది

గొంతు మరియు మెడలో వాపు

కొన్నిసార్లు మెడ లేదా గొంతులో గడ్డలు మరియు వాపులు సంభవించవచ్చు. ఇన్ఫెక్షన్ లేదా మరేదైనా శ్వాసనాళాలను అడ్డుకున్నట్లయితే ఇది చాలా ఎక్కువగా జరుగుతుంది. ఇది జరిగితే, మీరు కొంచెం అనారోగ్యానికి గురికావొచ్చు. మరియు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడవచ్చు.

వాపు యొక్క సాధారణ రకాలు

  • వాపు శోషరస గ్రంథులు
  • తిత్తులు
  • చర్మం టాగ్లు
  • గాయిటర్

శరీరంలోని వివిధ భాగాలలో వాపు

శరీరంలోని వివిధ భాగాలలో వచ్చే వాపును ఎడెమా అంటారు. మీ శరీర కణజాలంలో అనారోగ్యకరమైన ద్రవం చిక్కుకోవడం వల్ల వాపు వస్తుంది.

ఎడెమా అనేది శరీరంలోని వివిధ భాగాలలో వాపును సూచించే వైద్య పదం. చాలా సందర్భాలలో, వాపు చర్మం, చేతులు, భుజాలు, చీలమండలు, కాళ్లు, మరియు పాదాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.

తీవ్రమైన సందర్భాల్లో, ఇది కండరాలు, ప్రేగులు, ఊపిరితిత్తులు, కళ్లు మరియు మెదడుపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఎడెమా ప్రధానంగా వృద్ధులను మరియు గర్భిణీ స్ట్రీలను ప్రభావితం చేస్తుంది.

కాళ్లు మరియు దిగువ అంత్య భాగాలలో వాపు

కాళ్లలో వాపు సాధారణంగా గుండె లేదా ప్రసరణ వ్యాధిని సూచించదు. అధిక బరువు, ఎక్కువసేపు క్రియారహితంగా ఉండటం, ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం లేదా నిలబడటం లేదా టైట్ ఫ్యాంట్ ధరించడం వల్ల వాపు వస్తుంది.

మీ కాళ్ల కణజాలం లేదా రక్తనాళాలు వాటి కంటే ఎక్కువ ద్రవాన్ని కలిగి ఉన్నప్పుడు ఇది సంభవిస్తుంది. మీరు మీ పాదాలను ఎక్కువగా ఉపయోగించినట్లయితే లేదా మీరు ఎక్కువసేపు కూర్చున్నట్లయితే ఇది జరగవచ్చు.

క్యాన్సర్ మరియు దాని చికిత్స నుంచి వాపు

మీ వాపు క్యాన్సర్ లేదా మరొక వైద్య పరిస్థితి వల్ల ఏర్పడినట్లయితే, మీరు మరియు మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ బృందం వాపు మరియు దాని లక్షణాలను తగ్గించడానికి కలిసి పనిచేయవచ్చు. వాపు నుంచి ఉపశమనానికి సహాయపడే మూత్రవిసర్జన వంటి మందులను వైద్యులు సిఫార్సు చేయవచ్చు.

వాపు కోసం పరీక్షలు

ఆల్ట్రాసౌండ్ వంటి ఇమేజింగ్ పరీక్ష, వాపు యొక్క కారణానికి సంబంధించి మరింత సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. CT స్కాన్, ఎక్స్‌-రే మరియు MRI స్కాన్ వంటి అధునాతన డయాగ్నస్టిక్స్ కూడా వాపు యొక్క మూలాన్ని వెల్లడించడంలో సహాయపడవచ్చు.

వాపును నిర్ధారించడానికి క్రింది పద్ధతులు ఉపయోగించబడతాయి

ఎక్స్రే

చాలా రోజుల తర్వాత వాపు కొనసాగితే, ఎముక పగుళ్లు లేదా జాయింట్ల చుట్టూ ద్రవం వంటి పరిస్థితులను ఎక్స్‌-రే సూచిస్తుంది.

CT స్కాన్

CT స్కాన్ అనేది రోగనిర్ధారణ ఇమేజింగ్ ప్రక్రియ, ఇది X-కిరణాలు మరియు కంప్యూటర్ టెక్నాలజీల కలయికను ఉపయోగించి అంతర్గత అవయవాల చిత్రాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

డాప్లర్ అల్ట్రాసౌండ్

డాప్లర్ అల్ట్రాసౌండ్ అనేక సందర్భాల్లో ఉపయోగపడుతుంది. అయినప్పటికీ, కటిలో గడ్డకట్టడం లేదా దూడలోని చిన్న రక్త ధమనులను గుర్తించడంలో ఇది అసమర్థమైనది.

డాప్లర్ అల్ట్రాసౌండ్ దీని కోసం ఉపయోగించవచ్చు

  • గడ్డలను గుర్తించడం
  • మీ సిరలు, ధమనులు మరియు గుండె ద్వారా రక్త ప్రవాహాన్ని పరిశీలించడం
  • చికిత్స తర్వాత రక్త ప్రవాహాన్ని చూడండి

రక్త పరీక్షలు

ఇన్‌ఫ్లమేటరీ మార్కర్స్ అని పిలువబడే రక్త పరీక్షల ద్వారా గుర్తించబడే ఇన్‌ఫెక్షన్లు మరియు ఆటో-ఇమ్యూన్ సమస్యలతో సహా అనేక రకాల రుగ్మతల వల్ల శరీరంలో వాపు ఏర్పడుతుంది. వాపుకు కారణమేమిటో పరీక్షలు మీకు చెప్పలేవు. ఇది వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ వంటి సాధారణమైనది కావచ్చు. లేదా క్యాన్సర్ వంటి తీవ్రమైనది కావచ్చు.

మూత్ర పరీక్షలు

యూరినాలిసిస్ అనేది మూత్రంపై నిర్వహించే పరీక్షల శ్రేణి. మూత్ర మార్గము అంటువ్యాధులు, మూత్రపిండ వ్యాధి మరియు మధుమేహం అనేవి కొన్ని ముఖ్యమైన పరిస్థితులలో మూత్ర విశ్లేషణను నిర్ధారించడానికి  మరియు చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. వైద్యులు సాధారణ అనారోగ్యాలు మరియు రుగ్మతల లక్షణాలను చూసేందుకు దీనిని ఉపయోగిస్తారు.

ఎలక్ట్రో కార్డియోగ్రామ్

ఎలక్ట్రో కార్డియోగ్రామ్(ECG) అనేది గుండె యొక్క విద్యుత్ కార్యకలాపాలను పరిశీలించే ఒక సాధారణ పరీక్ష. మీ చర్మంపై ఉంచిన సెన్సార్‌లు మీ గుండె కొట్టిన ప్రతిసారీ దాని ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే విద్యుత్ సంకేతాలను సంగ్రహిస్తాయి.

ఒక ECG గుండెలో విద్యుత్ సంకేతాలను నమోదు చేస్తుంది. గుండె సమస్యలను గుర్తించడం లేదా ట్రాక్ చేయడం కోసం ఇది నొప్పిలేకుండా సులభమైన పరీక్ష.

వాపు యొక్క చికిత్సలు

వాపు విషయంలో వైద్యులు ఈ క్రింది చికిత్సలను సిఫారసు చేయవచ్చు

ఐస్ ప్యాక్ ఉపయోగించడం

నొప్పి మరియు వాపు నుంచి ఉపశమనానికి మంచు చాలా కాలంగా ఉపయోగించబడుతోంది. మీ ప్రమాదం తర్వాత మొదటి 24 నుంచి 48 గంటలలో ప్రతి రెండు నుంచి మూడు గంటలకు ఒకసారి 20-30 నిమిషాలు ఐస్ ప్యాక్ వేయండి.

నొప్పి మరియు వాపు నుంచి ఉపశమనం పొందడంలో ఐసింగ్ అద్భుతమైనది. ఎందుకంటే మంచు రక్తనాళాలను కుదించి, ఆ ప్రాంతంలో ప్రసరణను తగ్గిస్తుంది.

కంప్రెషన్ బ్యాండేజ్ వాపును తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది

కంప్రెషన్ బ్యాండేజ్ అనేది ఒక పొడవాటి సౌకర్యవంతమైన వస్త్రం. దీనిని బెణుకు లేదా స్ట్రెయిన్ చుట్టూ చుట్టవచ్చు. దీనిని సాగే కట్టు అని కూడా అంటారు. కట్టు యొక్క తేలికపాటి పీడనం వాపు తగ్గించడానికి సహాయపడుతుంది. దెబ్బతిన్న ప్రాంతం మెరుగైన అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.

మీరు విశ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు మీ చీలమండ, మణికట్టు, పదాలు లేదా మీ శరీరంలోని ఏదైనా భాగాన్ని కుదించినప్పుడు మీ శోషరస వ్యవస్థ కూలిపోతుంది.

వాపు యొక్క ప్రమాద కారకాలు

అంతర్లీన కారకాలు వాపు యొక్క కొన్ని ప్రమాద కారకాలు

అధిక రక్తపోటు మందులు

అమ్లోడిపైన్ అధిక రక్తపోటును తగ్గించే మందు. పెద్ద మోతాదు కాలు మరియు పాదాల వాపును అనుభవించే అవకాశం ఉంది. అత్యంత ప్రబలంగా ఉండే అమ్లోడిపైన్ సైడ్ ఎఫెక్ట్ వాపు, ఇది సాధారణంగా పాదాలు మరియు చీలమండల వాపుగా కనిపిస్తుంది.

నాన్స్టెరాయిడ్ యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డ్రగ్

నాన్‌స్టెరాయిడ్ యాంటీ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ మందులు, లేదా NSAIDలు, నొప్పి నివారణ ఔషధాల యొక్క ఒక రూపం. ఆర్థరైటిస్‌తో సహా నొప్పి లేదా మంటను కలిగించే వివిధ పరిస్థితులకు చికిత్స చేయడానికి NSAIDలను వైద్యులు ఉపయోగిస్తారు.

స్టెరాయిడ్ మందులు

స్టెరాయిడ్స్ శరీరం యొక్క ఎలక్ట్రోలైట్ మరియు వాటర్ బ్యాలెన్స్ లను, అలాగే దాని జీవక్రియను భంగపరచడం ద్వారా బరువు పెరుగుటకు కారణం అవుతాయి. ఈ కారకాలు ఆకలిని పెంచడం ద్వారా బరువు పెరగడానికి దారితీస్తాయి.

ఈస్ట్రోజెన్

ఈస్ట్రోజెన్ అనేది సహజంగా సంభవించే హార్మోన్లు, ఇది మహిళల లైంగిక మరియు పునరుత్పత్తి అభివృద్ధిలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. వాటిని సెక్స్ హార్మోన్లు అని కూడా పిలుస్తారు. అండాశయాలు అధిక శాతం ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. అడ్రినల్ గ్రంధులు మరియు కొవ్వు కణాల ద్వారా తక్కువ మొత్తంలో ఉత్పత్తి అవుతాయి.

థియాజోలిడినియోన్స్ మందులు

వాపు, బరువు పెరగడం, మాక్యులర్ ఎడెమా మరియు గుండె వైఫల్యం అన్నీ థియాజోలిడినియోన్స్(TZDs) యొక్క సాధారణ ప్రతికూల ప్రభావాలు. ఇంకా, ఇతర యాంటీ-డయాబెటిక్ మందులతో కలిపినప్పుడు, అవి హైపోగ్లెసీమియాకు కారణం అవుతాయి. మరియు హెమటోక్రిట్, హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను తగ్గించవచ్చు. మరొక TZD-సంబంధిత ప్రతికూల ప్రభావం ఎముక పగుళ్ల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

వాపు నివారణ

క్రింది మార్గాల ద్వారా వాపును నివారించవచ్చు

తరచుగా వ్యాయామం చేయడం

వ్యాయామం మీ గుండె, కండరాలు మరియు ఊపిరితిత్తులకు రక్త ప్రవాహాన్ని పెంచుతుంది. ఇది రక్త ప్రవాహాన్ని తగ్గించడం ద్వారా మీ చేతులను చల్లబరుస్తుంది. ఫలితంగా మీ చేతుల్లోని రక్తనాళాలు వ్యాకోచించి, చేతులు వాపుకు దారితీయవచ్చు.

వ్యాయామం చేసే సమయంలో, మీ శరీరం కార్టిసాల్‌ను విడుదల చేస్తుంది. ఇది మీ ద్రవ సమతుల్యతను ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు నీటిని నిలుపుకునేలా చేస్తుంది.

సోడియం తీసుకోవడం తగ్గించడం లేదా పరిమితం చేయడం

రోజుకు 5 గ్రాముల కంటే తక్కువ ఉప్పు తీసుకునే పెద్దలకు హృదయ సంబంధ వ్యాధులు, స్ట్రోక్ మరియు కరోనరీ గుండెపోటు వచ్చే ప్రమాదం తక్కువ. అధిక సోడియం వల్ల అధిక రక్తపోటు వస్తుంది. ఇది గుండెపోటు మరియు స్ట్రోక్‌లకు దారితీస్తుంది.

కూర్చున్నప్పుడు లేదా పడుకున్నప్పుడు పాదాలను పైకి లేపడం

మీ కాళ్ల సిరలు సరిగా పనిచేయనప్పుడు, అవి బలహీనంగా మరియు అలసటగా అనిపించవచ్చు. లెగ్ సిర సమస్యలతో బాధపడుతున్న చాలామంది వ్యక్తులు నిరంతరం కూర్చోవడానికి సౌకర్యవంతమైన ప్రదేశం కోసం చూస్తుంటారు. మరియు కాళ్ల అసౌకర్యాన్ని తగ్గించడానికి వారి కాళ్లను కూడా ఆసరా చేసుకోవచ్చు.

కూర్చున్నప్పుడు కాళ్లు దాటకుండా ఉండటం

చాలామంది రోజంతా డెస్క్ లో కూర్చున్నప్పుడు తెలియకుండానే కాళ్లపై కాళ్లు వేసుకుంటారు. అయితే ఇలాంటి ప్రవర్తనను క్రమంగా విచ్ఛిన్నం చేయాలి. మీరు ఒకేసారి 20 నుంచి 30 నిమిషాల కంటే ఎక్కువ మీ కాళ్లను దాటకూడదు. మీరు 30 నిమిషాల కంటే ఎక్కువసేపు కూర్చొని ఉన్నట్లయితే, లేచి చుట్టూ తిరగండి లేదా లేచి నిలబడి సాగదీయండి.

ప్రత్యేక కంప్రెషన్ మేజోళ్లు ధరించడం

కంప్రెషన్ మేజోళ్లు మీ దిగువ కాళ్లపై ఒత్తిడిని వర్తింపజేయడానికి, రక్త ప్రవాహాన్ని మెరుగుపరచడానికి మరియు వాపు, అసౌకర్యాన్ని తగ్గించడానికి ఖచ్చితంగా ఉద్దేశించబడ్డాయి. అనారోగ్య సిరలు(వాపు మరియు ఉబ్బిన సరిలు) వంటి మీ కాళ్లలో పేలవమైన రక్త ప్రవాహాన్ని కలిగించే పరిస్థితి మీకు ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించవచ్చు.

బిగుతుగా ఉండే బట్టలు లేదా బూట్లు ధరించవద్దు

వాపు ద్వారా ప్రభావితం కాకుండా ఉండటానికి బిగుతుగా ఉండే బట్టలు ధరించడం మానుకోండి. బిగుతుగా ఉండే బట్టలు ధరించడం వల్ల కండరాలు బిగుతుగా మారతాయి. మరియు ముఖ్యంగా కాలు ప్రాంతంలో వాపు మరియు మంట ఏర్పడవచ్చు.

డాక్టర్ సూచించినట్లు మందులు తీసుకోవడం

ఇబుప్రోఫెన్ లేదా నాప్రోక్సెన్ వాపు మరియు నొప్పికి సహాయపడే నాన్‌స్టెరాయిడ్ యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ మెడిసిన్స్(NSAIDలు). ఎసిటమైనోఫెన్ కూడా నొప్పికి సహాయపడవచ్చు. కొంతమంది వైద్యులు అసౌకర్య వాపును తగ్గించడంలో సహాయపడటానికి మీ ఆహారంలో మెగ్నీషియంను జోడించమని సాఫార్సు చేస్తారు.

మూత్ర విసర్జనపై డాక్టర్తో మాట్లాడండి

సాధారణంగా నీటి మాత్రలు అని పిలువబడే డైయూరిటిక్స్, శరీరం ఉప్పు మరియు నీటిని తొలగించడంలో సహాయపడతాయి. ఈ మందులలో ఎక్కువ భాగం మీ మూత్రంలో ఎక్కువ ఉప్పును విసర్జించేలా మీ మూత్రపిండాలను ప్రోత్సహిస్తుంది. ఇది రక్తపోటును తగ్గించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది.

డాక్టర్ను ఎప్పుడు సంప్రదించాలి?

మీకు ఛాతి నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, రక్తం మరియు జ్వరంతో కూడిన దగ్గుతో పాటు ఒక కాలులో ఆకస్మిక, వివరించలేని వాపు ఉంటే, మీరు అత్యవసర వైద్య సంరక్షణను వెతకాలి.

మీ వాపు తీవ్రంగా ఉంటే లేదా ఒక నెల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉన్నట్లు అనిపిస్తే.. మీరు తప్పనిసరిగా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. వాపుకు చికిత్స చేయడానికి, మీ వైద్యుడు మందులు, వ్యాయామం లేదా చికిత్సను సూచించవచ్చు. వాపు అనేది గాయానికి శరీరం యొక్క ప్రతి స్పందన అని గుర్తించుకోండి.

చివరిగా

మీరు మీ శరీరంలో వాపు ఎదుర్కొంటుంటే, మీరు వెంటనే మీ వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. అయినా, చికిత్స చేయని వాపు పెద్ద ఆరోగ్య సమస్యలకు దారి తీస్తుంది.

ఏటియాలజీపై ఆధారపడి, వాపు అనేది స్వల్ప లేదా దీర్ఘకాలిక పరిస్థితి కావొచ్చు. చాలా సందర్భాలలో, సాధారణ చికిత్సలు మీ శరీరంలో వాపు మరియు ద్రవం పెరగడాన్ని తగ్గిస్తాయి.


DISCLAIMER: THIS BLOG/WEBSITE DOES NOT PROVIDE MEDICAL ADVICE

The Information including but not limited to text, graphics, images and other material contained on this blog are intended for education and awareness only. No material on this blog is intended to be a substitute for professional medical help including diagnosis or treatment. It is always advisable to consult medical professional before relying on the content. Neither the Author nor Star Health and Allied Insurance Co. Ltd accepts any responsibility for any potential risk to any visitor/reader.

Scroll to Top